Blog > Komentarze do wpisu
Księga I Samuelowa

Następną księgą biblijną jest Księga Samuela; opowieść o jednym z największych proroków w historii Izraela.

Elkana miał dwie żony, Annę i Peninę. Penina dała Elkanowi dzieci, zaś Anna miała puste łono. Penina dokuczała Annie z powodu niepłodności. Jednak dzięki modlitwom Anny i wstawiennictwu Jahwe, kobieta zaszła w ciążę. W modlitwie wspierał ją Heli, kapłan przydzielony Izraelitom. Napełniło się łono Anny; syn Elkana nosił imię Samuel, i miał w przyszłości odegrać niebagatelną rolę w historii Izraela.
Większą część rozdziału drugiego Księgi Samuela stanowi modlitwa Anny. Jest to pod względem gatunku literackim kantyk mesjański, o wyrażnym podłożu społecznym. Mówi bowiem o nadziei ludzi biednych. Ale nie jest chorał Anny obrazobójczy, wręcz jest on hymnem wychwalającym. Obok modlitwy Rut i Marii, matki Jezusa - jeden z najpiękniejszych fragmentów w Biblii. No, porównywany do Księgi Psalmów.

W dalszym ciągu rozdział drugi I Księgi Samuelowej opowiada o nikczemnośći synów Helego, o pierwszych dniach posługi Samuela, o zatroskaniu Heliego wobec synów. Ale - jak czytamy pod koniec rozdziału - przyjdzie zemsta Jahwe i Heli zobaczy ucisk przybytku, a Pan odetnie ramię Heliego od jego domu. Synowie zaś zginą tragiczną śmiercią tego samego dnia.

Rozdział trzeci opowiada o pierwszym widzeniu Samuela, rozmowie z Jahwe. Najwyższy powtórzył trzy razy wezwania, zanim Samuel zrozumiał że to Bóg go woła. Jahwe powtórzył Samuelowi zapowiedz zagłady domu Heliego. Heli poprosił Samuela o powtórzenie słów Wszechmogącego. Odpowiedział tylko : «On jest Panem! Niech czyni, co uznaje za dobre». Pogodził się z wyrokiem Bożym.

Nadszedł on niedługo: w czasie wojny z Filistyńczykami. Obaj synowie zginęli, a Arka Przymierza została zabrana przez wojsko nieprzyjaciela. Heli dowiedział się o tym wszystkim od posłańca. Sam nie mógł uczestniczyć w wojnie: był ociemniały. Na wieść o kradzieży arki, upadł i złamał kark. Doznał apopleksji? Zawału? Trudno ustalić przyczynę zgonu.  Ale czytajmy dalej: żona Pinchasa urodziła dziecko na wieść o przegranej Izraelitów w czasie wojny z Filistyńczykami, na wieść o śmierci męża i teścia. Tak zrodził się Ikabod na wojennych gruzach.

Jahwe ukarał Filistyńczyków za kradzież Arki, ukarał dotkliwie. Guzami hemoidarnymi. Przez siedem miesięcy przebywała Arka w ziemi Nieprzyjaciela. Kapłani filistyńscy kazali odesłać w końcu Arkę. Ale trzeba dołączyć dar pokutny. Oddajmy głos Autorowi Księgi: "Zapytali się: «Jakiż dar mamy złożyć?» Odpowiedzieli: «Według liczby władców filistyńskich pięć guzów złotych i pięć myszy złotych, ta sama bowiem plaga dotknęła was, jak i waszych władców. Sporządźcie podobizny guzów i podobizny myszy, które niszczą kraj, a oddajcie cześć Bogu Izraela; może odejmie rękę swą od was, od bogów waszych i od waszego kraju. Dlaczego upieracie się w sercach waszych tak, jak upierali się Egipcjanie i faraon? Czy nie pozwolili im odejść dopiero wtedy, gdy ich [Pan] ukarał? Teraz więc weźcie i przygotujcie nowy wóz i dwie mleczne krowy, które nie miały na sobie jarzma, zaprzęgnijcie krowy do wozów, cielęta od nich odprowadzicie do obory. Weźmiecie potem Arkę Pańską i umieścicie ją na wozie, a wyroby ze złota, które oddać macie jako dar pokutny, umieścicie w skrzynce obok niej i tak poślecie ją w drogę. Zwrócicie jednak uwagę na to: jeżeli skieruje się ona do swego kraju, to jest do Bet-Szemesz, wiedzcie, że to On sprowadził na nas nieszczęście, a jeśli nie, to będziemy wiedzieli, że nie Jego ręka nas dotknęła, a to, co się stało, było przypadkiem»". Po pewnych perypetiach - których nie opiszę, budząc tym samym ciekawość Czytelników, Arka Przymierza wróciła do Izraelitów.

Tymczasem Samuel zestarzał się. Sędziami nad Izraelem ustanowił dwóch swych synów, Joela i Abiasza. Lecz oni szukali bardziej korzyści niż chodzili ścieżkami Bożymi. Lud zaczął szemrać. Zarządał króla. Słowa które wypowiedział Jahwe nie budziły wątpliwości: «Wysłuchaj głosu ludu we wszystkim, co mówi do ciebie, bo nie ciebie odrzucają, lecz Mnie odrzucają jako króla nad sobą. Podobnie jak postępowali od dnia, w którym ich wyprowadziłem z Egiptu, aż do dnia dzisiejszego, porzucając Mnie i służąc innym bogom, tak postępują i z tobą. Teraz jednak wysłuchaj ich głosu, tylko wyraźnie ich ostrzeż i oznajmij im prawo króla, który ma nad nimi panować». Jahwe ustanowił funkcję Króla. A oto jego rola w życiu Izraela: «Oto jest prawo króla mającego nad wami panować: Synów waszych będzie on brał do swego rydwanu i swych koni, aby biegali przed jego rydwanem. I uczyni ich tysiącznikami, pięćdziesiątnikami, robotnikami na roli swojej i żniwiarzami. Przygotowywać też będą broń wojenną i zaprzęgi do rydwanów. Córki wasze zabierze do przyrządzania wonności oraz na kucharki i piekarki. Zabierze również najlepsze wasze ziemie uprawne, winnice i sady oliwkowe, a podaruje je swoim sługom. Zasiewy wasze i winnice obciąży dziesięciną i odda ją swoim dworzanom i sługom. 16 Weźmie wam również waszych niewolników, niewolnice, waszych najlepszych młodzieńców i osły wasze i zatrudni pracą dla siebie. Nałoży dziesięcinę na trzodę waszą, wy zaś będziecie jego sługami. Będziecie sami narzekali na króla, którego sobie wybierzecie, ale Pan was wtedy nie wysłucha».

No tak, stanowisko króla jest, tylko człowieka, który by owo stanowisko wypełniał - nie widać. Rozdział 9 to odpowiedz Jahwe na potrzeby Izraelitów. Nie opowiem jej; powód ten sam co zawsze. Chcę aby Czytelnik sam przeczytał, usamodzielnił się. Mogę jedynie podać bohatera owego opowiadania. To bohater zbiorowy. Stado oślic. Bardzo dowcipna, bardzo pouczająca historia. Ale co ma stado oślic do króla. Otóż owe oślice były własnością pewnego wojownika z rodu Bieniamina, Kisza. Kisz miał syna, Saula. On to właśnie w poszukiwaniu oślic, zawędrował do miasta, w w którym przebywał Samuel. Wypadek z oślicami jest okazją dla autora księgi, by mógł przedstawić Samuela jako "jasnowidza" - proroka. Samuel dostrzega rzeczy ukryte, jest wysłannikiem Boga dla namaszczenia Saula na króla. I więcej nie powiem. Samodzielność w czytaniu jest mile widziana.

Samuel namaścił Saula na króla. A jesteśmy już w rozdziale 10. Mamy ciąg dalszy opowieści o oślicach. Dzięki niej dowiadujemy się że Samuel umie przepowiadać przyszłość. A i Saul ma ten dar. Bardzo ciekawa jest opowieść o losowaniu, które ma potwierdzić wybór Saula na króla. Mówią o tym wersy od 17 do końca rozdziału 10.

Po wojnie z Amonnitami, wystąpił Samuel z mową pożegnalną, oto najważniejsze słowa: "Gdy spostrzegliście, że Nachasz, król Ammonitów, nadciąga przeciw wam, powiedzieliście mi: "Nie! Król będzie nad nami panował!" Tymczasem Pan, wasz Bóg, jest królem waszym. Teraz więc oto jest król, którego wybraliście, ten, o którego prosiliście. Oto Pan ustanowił nad wami króla. 14 Jeśli będziecie się bali Pana, służyli Mu i słuchali Jego głosu, nie sprzeciwiali się nakazom Pana, jeśli będziecie tak wy, jak i wasz król, który nad wami panuje, szli za Panem, Bogiem waszym [wtedy Pan będzie z wami]. Ale jeżeli nie będziecie słuchać głosu Pana i sprzeciwiać się będziecie Jego nakazom, ręka Pana będzie przeciw wam, podobnie jak była przeciw waszym przodkom. Przystąpcie teraz, a zobaczycie wielkie wydarzenie, którego Pan dokona na waszych oczach", i dalej: "Samuel dał ludowi odpowiedź: «Nie bójcie się! Wprawdzie dopuściliście się wielkiego grzechu, nie opuszczajcie jednak Pana, lecz służcie Mu z całego serca! Nie odstępujcie od Niego, idąc za marnością, za tym, co nie pomoże i nie ocali, dlatego że jest marnością. Nie porzuci bowiem Pan ludu swojego, postanowił was bowiem uczynić ludem swoim przez wzgląd na swe wielkie imię. Jeśli o mnie chodzi, niech to będzie ode mnie dalekie, bym zgrzeszył przeciw Panu, przestając się za was modlić: będę wam pokazywał drogę dobrą i prostą. Bójcie się jedynie Pana, służcie Mu w prawdzie z całego serca: spójrzcie, jak wiele wam wyświadczył. Lecz gdybyście trwali w przewrotności, zginiecie tak wy, jak i wasz król».

Rozdziały 13 i 14 to opis wojny z Filistynami. Zwraca uwagę przygoda Jonatana wśród załogi wroga. I pózniejsze jego losy również są warte przeczytania. Do samodzielnego czytania.

Rozdział 15 opowiada o wojnie z Amalekitami. Samuel, powołując się na Jahwe, nakazał Saulowi uderzyć na Amalekitów, wszystkie rzeczy na nich zdobyte obłożyć klątwą oraz wymordować zarówno ludzi, jak i bydło. Saul najpierw namówił plemię Kenitów, aby odstąpiło od Amalekitów, następnie pokonał tych ostatnich. Oszczędził jednak ich króla Agaga. Nie wymordował także bydła, chcąc je złożyć w ofierze Jahwe. Z tego powodu doszło do konfliktu między Samuelem a Saulem. Ten pierwszy uważał, że posłuszeństwo jest lepsze od ofiary. Jahwe powiedział Samuelowi:«Żałuję tego, że Saula ustanowiłem królem, gdyż ode mnie odstąpił i nie wypełniał moich przykazań». Samuel zapowiedział Saulowi, że nie będzie już królem Izraela. Później udali się razem do Gilgal. Tam Saul złożył pokłon Jahwe. Następnie udał się Samuel do Rama, a Saul wrócił do swej posiadłości w Gibea Saulowym. Odtąd już Samuel nie zobaczył Saula aż do chwili śmierci.

Rozdział 16 opowiada o wyborze Dawida na króla. Jahwe wybrał króla pośród synów Jessego Betlejemity, najmniejszego, o pięknych oczach i pociągającej figurze. Tymczasem Saul został opętany przez złego ducha. Słudzy Saula obmyślili iż najlepszym lekarstwem będzie gra na cytrze. A właśnie Dawid potrafi grać na cytrze. A zatem drugi król Izraela umilał czas choremu pierwszemu królowi Izraela. Oczywiście Dawid został królem dopiero po śmierci Saula. Ale wyprzedziłem fakty, aby pokazac dowcip Jahwe. Dwóch władców Izraela w jednym namiocie. 

Następny, 17 rozdział opowiada o kolejnej wojnie z Filistynami. Podczas tej wojny jesteśmy świadkami walki Dawida z Goliatem. Jak już wspomniałem, Dawid był niski; Goliat zaś mienił się wielkoludem. Jednak to on zginął, nie najmniejszy syn Jessego. Po śmierci Goliata, Dawid został ulubeńcem tłumów.

Saulowi nie podobało się to uwielbienie Dawida, a zatem przyznał mu dowództwo armii w nadziei, że spotka go klęska. W swoje rozgrywki z przyszłym królem włączył także swe córki, Mereb i Mikael. Gdy ta próba uśmiercenia wroga nie udała się, powołał się na syna - Jonatana. Lecz ten uprzedził Dawida o zasadzce Saula. Dawid początkowo ukrywał się wraz ze zwolennikami w sąsiednich krajach (Moab) lub na pustyniach. Saul kilkukrotnie podejmował daremne próby schwytania swego przeciwnika. Podczas ich trwania kilka razy Dawid dostawał się potajemnie do obozu Saula i dwukrotnie demonstracyjnie darował królowi życie uzasadniając to nietykalnością namaszczonej osoby króla. Następnie przez pewien czas służył u filistyńskiego króla, Akisza z Gat, skąd, po pewnym czasie, został wygnany. Wiem że piszę bardzo skrótowo, lecz chcę aby Czytelnik był na tyle samodzielny, że lektura Pisma Świętego będzie dla Niego przyjemnością. Chcę zwrócić jedynie na historie dziejącej się w jaskini. Tuż przed śmiercią Samuela.

Gdy Samuel umarł, Dawid uciekł przed Saulem na pustynię Paran. "Żył w Maon pewien człowiek, który miał posiadłość w Karmelu. Był to człowiek bardzo bogaty: miał trzy tysiące owiec i tysiąc kóz. Zajęty był właśnie strzyżeniem owiec w Karmelu. Człowiek ten nazywał się Nabal, a jego żona Abigail. Była to kobieta mądra i piękna, mąż natomiast był okrutny i występny; był Kalebitą", jak mówi Pismo. Gdy Nabal nie chciał udzielić pomocy żywnościowej Dawidowi i jego wojownikom, Abigail pomogła Dawidowi w tajemnicy przed mężem. Nabal niedługo potem umiera. Dawid pojął Abigail za żonę.

Pomimo danej obietnicy Saul, nie dawał spokoju Dawidowi. Dawid wybrał emigrację polityczną, 27 rozdział opowiada o pobycie Dawida u Akisza, króla miasta Gat, miasta konfederacji filistyńskiej. Rozdział 28 zaś dotyka bardzo ważną sprawę: wrózby a wiara w Jahwe. Wróżby za pomocą duchów zmarłych były praktykowane u Izraelitów. Świadczą o tym 2 Krl 21,6; Iz 8,19. Praktyka ta była surowo potępiona przez Prawo: por. Kpł 19,31; Kpł 20,6.27; Pwt 18,11. Tu Bóg wykorzystuje przejaw zabobonnej wiary Saula i przepowiada mu koniec.

Tymczasem Akisz zaprosił Dawida do swojego hufca, aby mógł uczestniczyć w kolejnej wojnie. Lecz dowódcy filistyńscy prosili Akisa, aby ten wydalił Dawida z ich obozu. Bądz co bądz to Izraelijczyk. Nic nie wiadomo. Mógłby być zagrożeniem.

Tymczasem Amalekici "najechali na Negeb i na Siklag. Siklag zdobyli i strawili ogniem. Zabrali do niewoli kobiety, które w nim były, [i wszystko] od najmniejszego do największego, nie zabili jednak nikogo, lecz uprowadzili ze sobą, i odeszli z powrotem". Porwano obie żony Dawida i wszystkie kobiety i dzieci, znajdujące się w Negeb i Siklag. Chciano ukamieniować Dawida. Dawid jednak nie poddał się a wyruszył na wojnę z Amalekitami. Wyruszył zatem pościg przeciwko Amalekitom. W drodze do obozu wroga spotkali Egipcjanina, niewolnika Amalekitów. Pomógł on Dawidowi dotrzeć do namiotów antagonistów. Izraelici zdobyli przyczółek Amalekitów, wzięli przeogromne łupy.

Tymczasem rozpoczęła się wojna Izraelitów z Filistyńczykami. " Filistyni, rozpoczęli natarcie na Saula i na jego synów, zabijając Jonatana, Abinadaba i Malkiszuę - synów Saula. 3 W końcu walka srożyła się tylko wokół Saula. Wytropili go łucznicy, a on zadrżał1 na widok łuczników. I odezwał się Saul do swego giermka: «Dobądź swego miecza i przebij mnie nim, ażeby nie przyszli ci nieobrzezańcy i nie przebili mnie sami, i nie naigrawali się ze mnie». Lecz giermek nie chciał tego uczynić, gdyż bardzo się bał. Saul więc dobył miecza i sam rzucił się na niego. Gdy giermek zobaczył, że Saul umarł, sam też rzucił się na swój miecz i umarł razem z nim", jak czytamy w Biblii. Filistyńczycy zdobyli miasta Izraelitów, i zamieszkali w ich miastach.Następnego dnia Filistyni odnaleźli ciało Saula. Odcięli mu głowę. Zdarli zbroję, którą złożyli w świątyni Asztarty. Ciało powiesili na murze Bet-Szean. Izraelici zdjęli je z muru. Spalono najpierw ciała, a kości Saula i jego synów pochowano pod tamaryszkiem w Jebesz.

Na tym kończy się I Księga Samuelowa.

wtorek, 31 października 2017, czytacz1967
dziękuję za przeczytanie wpisu Adam

Polecane wpisy

  • Księga Rut

    Wydaje się, że opowieść poniżej opowiedziana nie zmieściła się w poprzedniej księdze, Księdze Sędziów. A może raczej nie pasuje doń. Bo przecież w Księdze Sędzi

  • Księga Sędziów

    Po śmierci Jozuego na czele Izraelitów stanął Juda. Juda miał brata, Symeona. W tradycji izraelskiej rodzony brat powinien wspierać wodza Ludu Wybranego. I tak

  • Księga Jozuego

    Po śmierci Mojżesza Jahwe powołał Jozuego na stanowisko patriarsze. Jozue był do tej pory pomocnikiem Mojżesza, a zatem doskonale orientował się w sytuacji. To

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: