Blog > Komentarze do wpisu
Księga Rut

Wydaje się, że opowieść poniżej opowiedziana nie zmieściła się w poprzedniej księdze, Księdze Sędziów. A może raczej nie pasuje doń. Bo przecież w Księdze Sędziów opowiedziana jest historia rządów nad Izraeliczyjkami. Księga Rut - bo tę mam przed sobą - to już raczej obrazek, nowela obyczajowo - historyczna z życia pewnej rodziny. Chociaż pointa opowieści stanowi wiadomość na skalę, że tak powiem, narodową. Ale wszystko w swoim czasie. Czeka pierwszy rozdział Księgi Rut.

Czasy Sędziów, czas głodu. Z Betlejemu judzkiego ucieka Elimelech wraz z żoną, Noemi, i dwoma synami, Machlonem i Kilionem. Dochodzą do krainy Moabów, tam pozostając. Elimelech umiera, synowie ożenili się z Moabkami, Orpą i Rut. Ale los nie szczęści przykrości rodzinie Elimelecha; umierają Machloni i Kilion.

Po śmierci synów Noemi pozwala synowym odejść do swoich rodzin. One jednak nie chcą usłuchać swej teściowej. Po dłuższej namowie Orpa jednak odchodzi, lecz Rut nie chce opuścić Noemi. Powiada : gdzie Ty, tam ja, Twój Bóg - mój Bóg. Gdzie Ty umrzesz, tam ja umrę. Teściowa widząc, że nic już nie wskura, zaniechuje wszelkiej rozmowy na ten temat. Obie kobiety wracają do Betlejemu judzkiego.

Po powrocie do Betlejemu judzkiego Noemi zmienia swoje imię na Mara, co ma znaczyć gorycz. Rut w Betlejem wykazuje się wielką pracowitością. Zwraca na nią Boaz, daleki krewny męża Noemi. Za radą teściowej Rut powołuje się na prawo lewiratu. Na poślubienie wdowy przez brata (albo niekiedy spadkobiercę) jej zmarłego męża.

Noemi postanowiła doprowadzić do małżeństwa lewirackiego Rut i Boaza. Poleciła Rut, aby ta udała się w nocy do Booza i położyła u jego stóp. Booz spał na klepisku obok stosu ziarna, a więc w pobliSu owocu młócki. Scena ta wydaje się jeszcze mocniej sugerować, że tak jak młócka zboża dała jęczmienne ziarno, tak nadszedł czas na „młóckę”, która da upragnionego potomka. Rut odkrywa nogi Booza. Kładzie się u jego stóp. Stopa może być eufemistycznym określenie męskiego członka. W kontekście seksualnej symboliki sandała i stopy z prawa lewiratu, jaśniej możemy zrozumieć w tej scenie, znaczenie położenia się przez Rut u odkrytych stóp Boaza. Niewiasta, odkrywając stopy Boaza, składa propozycję: to ona chce być „sandałem” dla jego „stopy”. To jej łono ma być nowym klepiskiem do „młócki”, która da owoc -dziecko. Rut oczekuje od Booza odpowiedzi. Na jej symboliczne gesty mężczyzna odpowiada gestami niosącymi podobną treść. Rut prosi go: "Rozciągnij brzeg swego płaszcza nade mną, albowiem jesteś powinowatym" (Rt 3,9).

W Księdze Rut prawo lewiratu łączy się z prawem wykupu. Booz udał się do bramy miasta do starszych. Tam odbywały się sądy i dokonywały sprawy publiczne. W Betlejem żył jednak bliSszy krewny, który miał pierwszeństwo wykupu pola Elimeleka. W Księdze Rut prawo lewiratu splata się z prawem wykupu.Booz postanowił wezwać krewnego przed starszych, aby rozstrzygnąć sprawę. Boaz poszedł w tym celu do bramy miasta, usiadł tam i czekał na krewnego. Gdy ten przechodził Booz zwrócił się do niego bezimiennie: :"Podejdź, człowieku, usiądź tutaj!" (Rt 4,1). Imię tego, kto nie troszczy się o to by wzbudzić potomka zmarłemu bezdzietnie nie jest zachowane. Booz zapytał, czy krewny chce wykupić pole Elimeleka, męża Noemi. Krewny początkowo zgodził się na to. Wydaje się, że wykup ten wiązałby się wzięciem wdowy za żonę. Można przypuszczać, że krewny spodziewał się, że będzie miał poślubić Noemi.Noemi była już stara i sama nie mogła mieć dzieci. Gdy Booz oznajmia nieznajomemu, że ten ma poślubić Rut, obcy człowiek zaczyna się wycofywać się ...

Nie opowiem ciągu dalszego, niech Czytelnik wybierze samodzielność.

Księgę Rut odczytuję jako nowelę o nieposzłuszeństwie. Chociaż o Elimelechu mało mówi Księga Rut, jest on ważną postacią w naszej opowieści. Izraeliotom nie wolno kontaktować się z Moabitami. Jest to lud wyklęty przez Jahwe*, a przecież Elimelech miał tą świadomość, że jego synowie zechcą kiedyś ożenić się ... Z Moabitkami oczywiście. A to znaczyło że krew rodu Elimelecha będzie skażona ...

Księga Rut to także bardzo wzruszająca opowieść o wzajemnej lojalności dwóch niewiast. Relacja o ludziach darzących Jehowę szacunkiem i polegających na Jego postanowieniach. Przekaz historyczny, którego motywem przewodnim jest troska Jehowy o utrzymanie linii rodowej prowadzącej do Mesjasza. Dzieje rodziny, w której smutki przeplatają się z radościami. To tylko kilka z wielu wątków przewijających się przez biblijną Księgę Rut. Kobieta nie zaskarbiła sobie uznania w oczach innych „splataniem włosów” ani „wkładaniem złotych przystrojeń albo noszeniem szat wierzchnich”. Jej ozdobą była „ukryta osoba serca” — lojalność i miłość, pokora i skromność oraz pracowitość i gotowość do poświęceń. Przymioty takie powinna rozwijać każda bogobojna niewiasta, która pragnie się cieszyć.

 


* Moab to syn Lota i jego starszej córki. Podobnie jak jego przyrodni brat Ammon, został poczęty, gdy Lot z córkami opuścili Coar i zamieszkali w jaskini w pobliskich górach. Moab stał się przodkiem Moabitów (Rdz 19:30-38).
„Moabem” oraz „polem moabskim” lub „polami Moabu” nazywano terytorium zamieszkane w starożytności przez Moabitów (Rdz 36:35; Lb 21:20; Rut 1:2; 1Kn 1:46; 8:8; Ps 60:8). Wcześniej żyli tam Emici, najprawdopodobniej wypędzeni potem przez Moabitów (Pwt 2:9-11; por. 2:18-22). Gdy wędrówka Izraelitów po pustkowiu zbliżała się ku końcowi, terytorium Moabu rozciągało się przypuszczalnie od doliny potoku Zered na pd. do doliny potoku Arnon bardziej na pn. (odległość ok. 50 km); granicę zach. stanowiło Morze Martwe, a wsch. biegła gdzieś na Pustyni Syryjskiej (Lb 21:11-13; Pwt 2:8, 9, 13, 18, 19). Większą część tego terenu zajmuje pocięty wąwozami płaskowyż, który wyrasta stromo z Morza Martwego i wznosi się przeciętnie na wysokość 900 m nad poziom Morza Śródziemnego. W starożytności znajdowały się tu pastwiska dla olbrzymich stad (2Kl 3:4) i rosły winnice oraz sady (por. Iz 16:6-10; Jer 48:32, 33). Uprawiano również zboże (por. Pwt 23:3, 4).

We wcześniejszym okresie terytorium Moabitów obejmowało też obszary leżące na pn. od Arnonu, m.in. „pustynne równiny moabskie, po drugiej [czyli właśnie wsch.] stronie Jordanu naprzeciw Jerycha” (Lb 22:1). Ale na jakiś czas przed przybyciem Izraelitów tereny te opanował król amorycki Sychon, toteż pn. granicą Moabu stał się Arnon (Lb 21:26-30; Sdz 11:15-18). Sychon pokonał również Ammonitów i wyparł ich na pn. i wsch. Tereny odebrane przez Amorytów obu tym narodom rozdzieliły klinem Ammon od Moabu, który odtąd graniczył od pn. z Amorytami, a od pd. z Edomitami (Sdz 11:13, 21, 22; por. Pwt 2:8, 9, 13, 14, 18). Maksymalny zasięg jego terytorium wynosił w przybliżeniu 100 km z pn. na pd. i 40 km ze wsch. na zach.

Ponieważ część terytorium Amorytów należała kiedyś do Moabitów, przypuszczalnie dlatego teren ten dalej nazywano „ziemią moabską” (Pwt 1:5). Właśnie tam obozowali Izraelici, zanim przekroczyli Jordan (Lb 31:12; 33:48-51). Tam przeprowadzono drugi spis mężczyzn izraelskich od 20 lat wzwyż, zdolnych do służby wojskowej (Lb 26:2-4, 63). Tam też Izraelici otrzymali Boże przykazania i sądownicze rozstrzygnięcia dotyczące miast lewickich, miast schronienia oraz kwestii dziedziczenia (Lb 35:1 do 36:13). W owej „ziemi moabskiej” Mojżesz wygłosił swe ostatnie przemówienia do narodu i zawarł z nim przymierze zobowiązujące do dochowania wierności Jehowie (Pwt 1:1-5; 29:1). W końcu wszedł na górę Nebo, żeby obejrzeć Ziemię Obiecaną, a potem umarł. Na pustynnych równinach moabskich Izrael przez 30 dni opłakiwał jego śmierć (Pwt 32:49, 50; 34:1-6, 8).

Stosunki między Moabem a Izraelem. Jako potomkowie Lota, bratanka Abrahama, Moabici byli spokrewnieni z Izraelitami. Posługiwali się bardzo podobnym językiem, o czym świadczy inskrypcja na steli Meszy. Prócz tego podobnie jak Izraelici przypuszczalnie praktykowali obrzezanie (Jer 9:25, 26). Mimo to byli ich zawziętymi wrogami, a do nielicznych wyjątków należeli Rut oraz Jitma, jeden z mocarzy w wojsku króla Dawida (Rut 1:4, 16, 17; 1Kn 11:26, 46).

piątek, 06 października 2017, czytacz1967
dziękuję za przeczytanie wpisu Adam

Polecane wpisy

  • Księga I Samuelowa

    Następną księgą biblijną jest Księga Samuela; opowieść o jednym z największych proroków w historii Izraela. Elkana miał dwie żony, Annę i Peninę. Penina dała El

  • Księga Sędziów

    Po śmierci Jozuego na czele Izraelitów stanął Juda. Juda miał brata, Symeona. W tradycji izraelskiej rodzony brat powinien wspierać wodza Ludu Wybranego. I tak

  • Księga Jozuego

    Po śmierci Mojżesza Jahwe powołał Jozuego na stanowisko patriarsze. Jozue był do tej pory pomocnikiem Mojżesza, a zatem doskonale orientował się w sytuacji. To

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: